Zonder verder commentaar bij deze de moties die op 30 juni in de Tweede Kamer in stemming zijn gebracht. (Het betreft de moties zoals ze op 27 juni jl. in de vaste kamercommissie OCW zijn besproken, eventuele wijzigingen die na afloop nog zijn doorgevoerd zijn hierin nog niet verwerkt).
Daags voor de cultuurdebatten, vraag ik bij deze aandacht voor een aantal zorgen, die in jullie communicatie met het Culturele veld ongetwijfeld reeds zijn gepasseerd, maar zodanig van relevantie zijn dat ik liever het zekere voor het onzekere neem.
De aangekondigde beleidsdoelstellingen in de Kabinetsplannen met de Culturele sector bevestigen dat: een stevigere culturele sector, minder afhankelijk van de overheid, met een internationaal opererend aantal Topinstellingen dat de effecten van die binding tussen Cultuur en Economie alleen maar verstevigt. Een prima richting, en het wordt tijd dat we Nederland in die richting versnellen.
Wat echter zorgen baart is dat in de uitvoering om die gewenste en volkomen terechte versterking te realiseren, gekozen wordt om in de keten van de culturele infrastructuur de Basis en het Middensegment te veronachtzamen, en ondergeschikt te laten zijn aan die nagestreefde Top.
Hoewel het natuurlijk meer dan terecht is dat de topinstituten stevig worden ondersteund door Rijksmiddelen, is de realiteit dat juist zij het makkelijkst van alle andere spelers in het veld zelfstandig hun inkomstenbronnen kunnen realiseren.
Voor de post academische opleidingen, en voor een aantal anderen, bijvoorbeeld de produktiehuizen en de op talentontwikkeling, jeugd en educatie gerichte instellingen is dat veel moeilijker.
Hun positie in de keten is echter van groot belang. Als zij omvallen breekt de keten. Die keten is zo sterk als de zwakste schakel. Zwak in de zin van draadkrachtig, niet in de zin van waardevol. Deze schakel voegt juist bijzonder veel waarde toe. Sterker, zij is essentieel voor de gehele keten. En verdient daarom structurele aandacht en middelen van de Rijksoverheid binnen het Rijksbeleid.
Ik herhaal: de analyse moet zijn dat we weliswaar de Topinstituten willen en zeggen te versterken, maar daar met de aangekondigde maatregelen op structurele wijze juist de basis onder verzwakken, en de instroom naar die Top, of zelfs maar de instroom naar de opleiding tot die top doen afnemen en elders heen laten gaan.
Er heerst brede maatschappelijk zorg over de werkelijke resultaten van de voorgestelde ingrepen in de BIS. In mijn ogen terecht. Ik voel het als mijn professionele, maar zeker ook liberale plicht daar expliciet nogmaals de aandacht voor te vragen.
Ik had gehoopt jullie dinsdag bij de overhandiging van de Brief uit Brabant allemaal persoonlijk te treffen,maar dat is helaas niet gelukt. Ik zou het waarderen dat op een voor jullie geschikt moment goed te kunnen maken.
Tot dat moment wens ik jullie een zinvol debat, en veel wijsheid met de volgende oproep: Zorg voor de Keten van de Culturele infrastructuur!
Reinvesting in Arts Education
Winning America’s Future Through Creative Schools
In aansluiting op een eerdere posting over Creativiteit in het Onderwijssysteem bij deze een verwijzing naar het rapport van de amerikaanse “President’s Committee on the Arts And the humanities” van mei 2011 over de noodzaak om creativiteits-onderwijs in de Amerikaanse scholen te stimuleren.
http://pcah.gov/sites/default/files/photos/PCAH_Reinvesting_4web.pdf
Men stelt:
“To remain competitive in the global economy, America needs to reinvigorate the kind of creativity and innovation that has made this country great. To do so, we must nourish our children’s creative skills. In ad- dition to giving our children the science and math skills they need to compete in the new global context, we should also encourage the ability to think creatively that comes from a meaningful arts education. Unfortunately, many school dis- tricts are cutting instructional time for art and music education.”
Het rapport geeft uitvoerig aan waarom die creativiteit zo essentiëel is, en waarom dat zo vroeg mogelijk moet worden aangeleerd, en gestimuleerd. Bottomline verwoord als:
“ …the nation’s leadership in technology and innovation depends on a ‘deep vein of creativity’ and people who can …write books, build furniture, make movies, and imagine new kinds of software that will capture people’s imagination…”
—Tough Choices or Tough Times, National Center on the education and the economy
Hoewel de politieke en onderwijsspecifieke situatie van Amerika niet 1 op 1 met die van Nederland is te vergelijken sluit de materie wel erg aan bij de Nederlandse actualiteit van juni 2011. De afschaffing van de Cultuurkaart, (waar momenteel velen tegen te hoop lopen, maar die eerlijk gezegd ook wel erg veel gebruikt wordt voor “gratis” bioscoopbezoek), is zo’n ontwikkeling. Lees overigens de beantwoording van Staatssecretaris Halbe Zijlstra op kamervragen over de Cultuurkaart hier.
Even actueel is het te verwachten inzicht in de consequenties van de Rijksbezuinigingen op Cultuur, waarover intussen ook meer en meer regeringspartij-vertegenwoordigers zich zorgen maken. 10 juni weten we meer. De staatssecretaris heeft aangegeven uitvoerig in te gaan op de positie van Cultuureducatie. Ik hoop dat het de kant op gaat van onderstaande aanbevelingen.
De aanbevelingen in dit rapport op zich zijn niet zo wereldschokkend, maar het is goed de genoemde beleidsrichtingen bij- en achter elkaar te lezen. Aanbeveling 4 kon wel eens de krachtigste, maar meest controversiële aanbeveling zijn in Nederland.
Wat het erg sterk maakt is dat het niet onderwijs in “Cultuur” perse is, maar Onderwijs in “Creativiteit” als competentie. Uiteraard komt daarmee Cultuuronderwijs om de hoek kijken, gelukkig maar, maar die Creativiteit staat centraal.
1. Build collaborations among different approaches.
2. Develop the field of arts integration.
3. Expand in-school opportunities for teaching artists.
4. Utilize federal and state policies to reinforce the place of arts in K-12 education.
5. Widen the focus of evidence gathering about arts education.
Ik hoop dat het gestelde in dit rapport, en de vele goede voorbeelden die men aandraagt, vergezeld van de uitgebreide achtergrondinformatie ter inspiratie kan en zal werken bij de ontwikkelingen van het Nederlandse onderwijssysteem, en de noodzaak van creativiteit daarbinnen.
Hoe verschillend Amerika en Nederland ook zijn, de woorden van Michele Obama zijn wel degelijk transnationaal:
“ Our future as an innovative country depends on ensuring that everyone has access to the arts and to cultural opportunity . . . But the intersection of creativity and commerce is about more than economic stimulus, it’s also about who we are as people.”
In haar recente Column “Afgedwongen Kennis” in NRC http://weblogs.nrc.nl/fresco/2011/05/11/afgedwongen-kennis/ schrijft Louise Fresco met passie en zorg over ons Nederlandse Onderwijssysteem. Ze vraagt zich af ”hoe de ambitie van het kabinet-Rutte, om te behoren tot de topvijf van kenniseconomieën van de wereld, kan worden waargemaakt op basis van een falend onderwijssysteem? “
“Het is daarom zo vreselijk dat we ons onderwijs zo hebben uitgehold. Wat een inconsequentie is het dan om met veel fanfare in te zetten op innovatie!“
Hoezo falend onderwijssysteem? Dat is nogal een boude stellingname, waar ongetwijfeld heel veel mensen, die dagelijks met evenveel passie en zorg werken in dat zelfde onderwijssysteem, niet vrolijk van worden. Het is dan ook bovenal een aanklacht en een oproep aan onze beleidsmakers om een fundamenteel ander onderwijssysteem te hanteren, waarin de creativiteit niet weggestructureerd, maar juist ontwikkeld wordt.
Fresco geeft naast haar analyse: “Een sectorgerichte benadering (van de Kenniseconomie) belemmert dwarsverbanden tussen disciplines. Erger – de relatie met onderwijs is afwezig. De nadruk op innovatie – lees: economische relevantie op de korte termijn – leidt af van het feit dat echt relevante kennis tot stand komt via sluipwegen. Kennis laat zich niet afdwingen.“
ook de oplossing: ”Kennis gedijt waar een keurslijf ontbreekt. Kennis is een maatschappelijke grondhouding. Het koesteren van jonge, creatieve denkers is wat centraal moet staan in het onderwijs.”
Tenslotte komt Fresco tot de voor mij meest aansprekende handreiking, of laat ik het maar gewoon opdracht aan de beleidsmakers noemen:
“een onderwijssysteem waarin originaliteit bepalend is, niet het minimumpakket, en waarin beurzen bestaan voor de creatiefste leerlingen, ook al zijn ze af en toe niet zo efficiënt en moeten ze nog discipline leren. Alleen zo bouwen we aan echte kennis en aan een echte kenniseconomie.“
Een zelfde boodschap, dit keer met een glimlach en veel humor gebracht, maar met even grote overtuigingskracht en passie en vooral zorg voor “ons” onderwijsstelsel, brengt Ken Robinson al jaren naar voren. In zijn bijdrage voel je ook de bezorgdheid voor het ontwikkelen van de leerlingen zelf extra naar voren komen, naast het meer abstracte “Onderwijssysteem”. Het mooie van de bijdrage van Robinson is dat hij zijn analyse begint bij de eerste stappen die we in ons onderwijssysteem maken. Zijn betoog zit zo vol met voor mij herkenbare analyses en illustrerende anekdotes dat ik hem graag zelf laat zien.
De eerste video is een volledige keynote die zo boeiend is dat de 55 minuten voorbij zijn voor dat je er erg in hebt. Je vraagt je af hoe het ooit zo ver heeft kunnen komen. De tweede is een kortere samenvatting met een geniaal gemaakte RSA Animate, waarvan veel inspirerende films te vinden zijn op hun eigen kanaal. Deze video laat met inzichtgevende verbeelding zien hoe de maatschappij in de naschoolse periode competenties verwacht van mensen die we er in het onderwijssysteem zorgvuldig uit hebben weten te krijgen.
”Creativity expert Sir Ken Robinson will ask how do we make change happen in education and how do we make it last?”
“Changing Education Paradigms”
“Sir Ken Robinson makes an entertaining and profoundly moving case for creating an education system that nurtures (rather than undermines) creativity.”
De laatste video concentreert zich vooral op Creativiteit, en het bevorderen in plaats van wegstructureren er van. Daarmee zijn we weer terug bij Fresco, en is de onderwijs-cirkel van kleuter- tot hoger-onderwijs rond.
Ik voel me als beleidsmaker en volksvertegenwoordiger zeer aangesproken. De politiek krijgt er stevig van langs. En ik vind dat we daar wat mee moeten doen. Tegelijkertijd word ik als vader van 4 schoolgaande kinderen heen en weer geslingerd tussen deze herkenbare analyses van Fresco en Robinson, en de opmerkelijke betrokkenheid van veel docenten van mijn eigen kinderen die ik dagelijks tegenkom.
Zeker geen tirade dus dit blog. Maar wel mijn bijdrage de boodschap te verspreiden, en daarmee de geesten klaar te maken voor bewerkstelligen van de noodzakelijke Paradigm Shift. Het koesteren van jonge, creatieve denkers is wat centraal moet staan in het onderwijs
Al weer even geleden, maar het filmpje kwam net tot mij. De Brabantse Jongerendag 2010 had het motto: Cultuur maak je samen. Vele originele en inspirerende inzendingen van scholen uit heel Brabant hebben we kunnen zien. Onderstaand filmpje geeft een impressie van de bijzonder geslaagde dag, waar het niet makkelijk was voor de deskundige jury (..) een keuze te maken. Toen dat uiteindelijk gebeurde werd het, geheel op zijn Brabants, door alle medestrijders onthaald op een enthousiast applaus.
